INCT HAMUTUK HO INVESTIGADÓR PRINSIPÁL NASIONÁL NO INTERNASIONÁL KONTINUA REKOLLA DADUS IHA MUNISIPIU VIQUEUE, MANUFAHI NO AINARO BA PROJETU PESKIZA SIENTÍFIKA EKONOMIA VERDE

Viqueque, Manufahi no Ainaro, 27–30 Jullu 2026 – Institutu Nasionál Siénsia no Teknolojia (INCT, sigla iha portugés), liuhusi Diretór Nasionál Siénsia Exatas no Naturais, Sr. Valente Ferreira, hamutuk ho Investigadór Prinsipál Nasionál no Investigadór Prinsipál Internasionál, kontinua hala’o rekolla dadus ba projetu peskiza sientífika ekonomia verde iha munisipiu Viqueque, Manufahi no Ainaro.

Objetivu prinsipál husi atividade monitorizasaun no kordenasaun ne’e maka; atu observa diretamente progresu implementasaun projetu peskiza iha terenu liuhusi prosesu rekolla dadus, entrevista no observasaun. Atividade ida ne’e mós atu asegura implementasaun peskiza lao tuir planu, bazeia ba metodolojia peskiza no padraun étika peskiza hodi kontribui ba dezenvolvimentu peskiza sientífika ekonomia verde ne’ebé INCT implementa iha tinan fiskál 2026, hamutuk ho Investigadór Prinsipál Nasionál no Investigadór Internasionál husi Universidade Udayana, Indonézia, ho títulu peskiza: “Estudo para o Desenvolvimento de Modelos de Irrigação por Cada Município em Timor-Leste.”\

Projetu peskiza ne’e realiza iha munisipiu tolu (3), mak hanesan:

  • Munisipiu Viqueque: Postu Administrativu Ossu, Suku Loihunu; Postu Administrativu Uatulari, Suku Afaloicai; no Postu Administrativu Uatucarabau, Suku Irabin de Cima.
  • Munisipiu Manufahi: Postu Administrativu Same, Suku Betano.
  • Munisipiu Ainaro: Postu Administrativu Ainaro, Suku Cassa.

Durante implementasaun atividade ne’e, ekipa peskiza hala’o observasaun direta ba kondisaun área peskiza, entrevista ho Autoridade Munisipal, Autoridade Postu Administrativu, Autoridade Lokal no komunidade, no rekolla dadus relevante atu suporta análiza sientífika kona-ba dezenvolvimentu modelu irrigasaun ne’ebé apropriadu ba kada munisipiu iha Timor-Leste.

Projetu peskiza ne’e hetan partisipasaun no kolaborasaun di’ak husi Diretór Nasionál Siénsia Exatas no Naturais INCT, Sr. Valente Ferreira, Investigadór Prinsipál Nasionál, Dr. Benjamin Hoffer Martins ho nia ekipa, Investigadór Prinsipál Internasionál, Prof. Dr. Ir. Ni Made Trigunasih no Prof. Dr. Ir. Nyoman Rai, nune’e mós husi Autoridade Munisipál, Autoridade Postu Administrativu, Autoridade Lokal no komunidade lokal sira iha fatin peskiza.