𝐈𝐍𝐂𝐓 𝐊𝐎𝐍𝐓𝐈𝐍𝐔𝐀 𝐑𝐄𝐀𝐋𝐈𝐙𝐀 𝐀𝐕𝐀𝐋𝐈𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐅𝐀𝐙𝐄 𝐃𝐀𝐑𝐔’𝐀𝐊 𝐁𝐀 𝐏𝐑𝐎𝐉𝐄𝐓𝐔 𝐈𝐍𝐕𝐄𝐒𝐓𝐈𝐆𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐒𝐈𝐄𝐍𝐓𝐈́𝐅𝐈𝐊𝐀 𝐈𝐍𝐂𝐓 𝐓𝐈𝐍𝐀𝐍 𝐅𝐈𝐒𝐊𝐀𝐋 𝟐𝟎𝟐𝟔

Díli, 27 Marsu 2026, hanesan loron datoluk ba Institutu Nasional Siénsia no Teknolojia (INCT, sigla iha Português), kontinua realiza avaliasaun faze daru’ak nian, ba Projetu Investigasaun Sientífika INCT tinan fiskal 2026, iha salaun INCT, Balide, Díli, Timor-Leste.

Iha loron datoluk nian ne’e, hetan avaliasaun ba Proposta Projetu Investigasaun hamutuk hitu (7), ho tema no títulu sira maka hanesan tuir mai ne’e;

  1. Agricultura – Ciência dos Solos (Terra Compost: Desenvolvimento de um Inovador Pó Microbiano à Base de Bactérias Indigénas para Acelerar a Vermicompostagem e Apoiar a Agricultura Orgânica em Timor-Leste)”. Aprejentasaun husi peskizador prinsipal, Dr. Juliberto dos Santos, MAPPF ho Ekipa no hetan avaliasaun husi avaliador Dr. António João da Costa, Dra. Yuliati Brito no Diretor Valente Ferreira. Moderador husi Diretor Leonel da Costa Xavier.
  2. Estudo sobre a Gestão e Tratamento de Resíduos Sólidos Urbanos (Lixo): Propostas para Diminuir a Produção de Resíduos e Poluentes, e Soluções de Tratamento de Resíduos Sólidos Urbanos. Tratamento de Aeróbio de Resíduos Sólidos Orgânicos e Lodo de Esgoto Gerados na Cidade de Díli, Timor-Leste: Estrategia à Sustentabilidade Territorial.”. Aprejentasaun husi peskizador prinsipal, Dr. António Fraga Freitas, UCT ho Ekipa no hetan avaliasaun husi avaliador Dra. Bia Ble Hitu Carvalho de Jesus no Diretor Valente Ferreira. Moderador husi Diretor Leonel da Costa Xavier.
  3. Saúde Animal (Clínica Geral Veterinária, One Health, Farmácia Veterinária): Uncovering Bovine Tuberculosis in Cattle Population for Publich Health in Timor-Leste. A Cross-Sectional Study of Bovine Tuberculosis Prevalence in Bobonaro and Covalima of Timor-Leste and Assessing Its Publich Health Implications”. Aprejentasaun husi peskizador prinsipal, Dr. Abrão José Pereira, UNTL ho Ekipa no hetan avaliasaun husi avaliador Dra. Hanna Evelina Sidjabat, Dr. Hagus Tarno no Diretor Valente Ferreira. Moderador husi Diretor Leonel da Costa Xavier.
  4. Study on the Management and Treatment of Urban Solid Waste – Estudo Sobre a Gestão e Tratamento de Resíduos sólidos Urbanos (Lixo). (Leveraging Black Soldier Fly (Hermetia Illucens) Larvae Production for Animal Feed as an Organic Waste Solution in Dili, Timor-Leste – Aproveitamento de Produção de Larvas da Mosca-Soldade-Negra (Hermetia Illucens) para Alimentação Animal como Solução para Resíduos Orgânicos em Díli, Timor-Leste)”, Aprejentasaun husi peskizador prinsipal, Dr. Delfim da Costa, UNTL ho Ekipa no hetan avaliasaun husi avaliador Dr. Demétrio do Amaral de Carvalho, Dr. Hagus Tarno no Diretor Valente Ferreira. Moderador husi Diretor Leonel da Costa Xavier.
  5. Agricultura – Ciência dos Solos: Planeamento e Gestão Territorial de Culturas Agrícolas com Potencial Económico, com Foco no Estudo Caso Volume Produção e Exportação Óleo de N.-de-Iguape A. Moluccana (L.) Willd., na Aldeia Darisula, Suco Gariuai, Baucau Vila, Baucau. (Estudo Caso Volume Produção e Exportação Óleo de N.-de-Iguape A. Moluccana (L.) Willd., na Aldeia Darisula, Suco Gariuai, Baucau Vila, Baucau)”. Aprejentasaun husi peskizador prinsipal, Dr. João Boavida da Cruz, UCT ho Ekipa no hetan avaliasaun husi avaliador Dr. Agostinho da Cunha Moniz, Dr. Marçal Gusmão no Diretor Valente Ferreira. Moderador husi Diretor Leonel da Costa Xavier.
  6. Desenho de Novos Modelos Económicos em Timor-Leste; Desenvolvimento de Cadeias de Valor Global: Food Supply in the Capital City of Dili: A Study of the Efficiency of Distribution Channels from Maliana, Hatubuilico and Maubisse sub-Districts to the Capital City off Dili. Study on Food Product Distribution Channels”. Aprejentasaun husi peskizador prinsipal Dr. Domingos Maria Borges Barreto, DIT ho Ekipa no hetan avaliasaun husi avaliador sira maka hanesan; Dr. Carlos da Conceição de Deus, Dr. Guilhermino da Cruz no Diretor Valente Ferreira. Moderador husi Diretor Benvindo Domingos J. Guterres.
  7. Doenças Crónicas Não Transmissíveis (DCNT) e Doenças Contagiosas: Doenças Tropicais Negligenciadas em Timor-Leste: Analysis of Completeness of Diabetes Screening and Diabetes Prevalence Among TB Patients in Timor-Leste”. Diabetes Mellitus Screening is Mandatory for all new TB Patients in Timor-Leste. However no Assessment of this Program has been Undertaken. It is Important to Understand the Completeness of the Screening Program as well as the Prevalance of Diabetes in TB Patients in Order to Minimise the Impact of Co-Morbidity on TB Outcomes. The Programme will also Enable Identification of New Diabetes Cases”. Aprejentasaun husi peskizador prinsipal Dr. Constantino Lopes, MS ho Ekipa no hetan avaliasaun husi avaliador sira maka hanesan; Dr. Domingos Soares, Dr. Herculano Seixas dos Santos no Diretor Valente Ferreira. Moderador husi Diretor Benvindo Domingos J. Guterres.

Avaliasaun ne’e sei hala’o durante loron lima (5), hahu husi ohin, loron 25 to’o 31 marsu.

Atividade avaliasaun refere, marka prezensa másimu husi Konsellu Ezekutivu INCT, Diretores Nasionais INCT, Investigador Internasionál INCT, Ekipa Avaliador no Peskizador sira.