
Baucau, 27 Abril 2026 – Institutu Nasional Siénsia no Teknolojia (INCT, sigla iha portugés) Timor-Leste, kolabora ho Institutu Katóliku ba Formasaun Profesor sira (ICFP, sigla iha portugés), hodi realiza atividade semináriu diseminasaun sientífika no asina Memorandum Entendimentu, iha Salaun ICFP (sala 3 e 4), Baucau, Timor-Leste.
Objetivu husi atividade refere maka, atu disemina plataforma repozitóriu sientífiku nasional Timor-Leste, Revista Siénsia no Teknolojia Timor-Leste, Padraun Étika Peskiza no Estabelesementu ba Memorandum Entendimentu entre INCT ho ICFP Baucau. Iha semináriu refere, hetan mós aprezentasaun konabá, ezisténsia ICFP ho nia kontribuisaun ba kualidade edukasaun ensinu báziku iha Timor-Leste nomós rezultadu peskiza sientífika tinan 2025 konaba “Implementation of the Modular System in Secondary Schools: A Case Study of Vocational -Technical Schools” nomós “New Remote-diagnosis model in Timor-Leste Using the Smart Eye Camera (SEC)”.


Enkuantu atividade refere, abertura no enseramentu husi, Diretor ICFP Baucau Ir. Br Paul Gilchrist, fms, hato’o agradese tebes ba INCT nia kolaborasaun, hodi partilla informasaun konabá plataforma repozitóriu ho revista sientífika nasional, padraun étika peskiza nomós rezultadu peskiza. Diretor mós fiar katak, liu hosi MoU ne’ebé maka iha, sei hametin liu tan kooperasaun institusional entre ICFP ho INCT”.
Iha Intervensaun I-Vise Prezidente INCT, Doutor Valentim Ximenes, destaka konaba ezisténsia INCT ho missaun no vizaun sira, ba promosaun siénsia no teknolojia Timor-Leste, liu husi atividade peskiza sientífika tinan-tinan nomós estabelesementu ba Plataforma repozióriu nasional, hodi kontribui ba promosaun no disseminasaun ba rezultadu peskiza sientífika nasional. Dr. Valentim Ximenes mós enfatiza katak, ho Memorandum Endentimentu ne’ebé maka sei assina, hahu tinan oin ICFP Baucau, sei kria siénsia rasik, liu husi partisipa makas liu tan iha bolsa peskiza husi INCT”.


Iha biban hanesan, reprezentante Prezidente Autoridade Munisipal Baucau, Sr. Afonso da Costa, nu’udar Diretor Edukasaun Munisipal, iha intervensaun, informa katak “sente onradu tebes ho konvite husi INCT no ICFP, hodi partisipa iha semináriu disseminasaun sientífika. Sr. Afonso da Costa, mós hatutan katak, hanesan Governu Lokal, prontu kolabora no apoiu nafatin INCT no ICFP, iha área peskiza nian, liu-liu konabá dezenvolvimentu iha setor edukasaun”.


Orador ba semináriu refere maka, Diretor Nasional Katalogasaun Siénsia no Repozitóriu Sientífiku Nasional INCT, Sr. Benvindo D. J. Guterres, Diretora Nasional Siénsia no Teknolojia INCT, Peskizador husi CRISTAL, Doutor Augusto da Costa, SS., M.Theo.,M.A., M.Pd, Peskizadora husi Sentru Matan HNGV dra. dra. Lília Julieta da C. A. Borges.

Partisipantes ba atividade refere mai husi dosente, peskizador no estudante sira, husi ICFP Baucau.
